Το μεγάλο γεγονός-τομή του Νέου Ελληνισμού είναι η Επανάσταση του 1821 και η ίδρυση το 1830 του ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους, η μοναδική «πρόταση» της ιστορικής συνθήκης της εποχής, ως έξοδος ελευθερίας και κατάκτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα από την κρατική αυθυπαρξία, εμπεριέχει δε την πρώιμη μορφή του, το Δεσποτάτο του Μυστρά-Μορέως, την άλωση της εξαντλημένης Πόλης το 1453 και το σκοτάδι των αιώνων της Τουρκοκρατίας, αλλά και τους χωρίς τελειωμό αγώνες όλων των Ελλήνων με τις διακυμάνσεις τους σ’ αυτό το διάστημα της χειμαζόμενης ιστορίας μας. Από τη μια η κατάσταση του «καημού της Ρωμιοσύνης» στους δίσεκτους χρόνους της τουρκικής σκλαβιάς, των κατατρεγμών, παθών, αδικιών, προσφυγιάς και θανάτων και από την άλλη το αισιόδοξο βλέμμα για το αύριο, η κατάσταση της έγερσης, το πυρφόρο ανάστημα της Ρωμιοσύνης, η ανάσταση, ως ιστορικοποιημένη έννοια της χριστιανικής ανάστασης· χρόνος του Άδη και χρόνος της αναγέννησης, ο μεστός χρόνος της Γαλλικής Επανάστασης το 1789 και της Ελληνικής Επανάστασης το 1821…