2. Το πάγωμα του τέλους ταφής

Το 2012 θεσπίστηκε το ειδικό τέλος ταφής, που θα έκανε την ταφή ακριβότερη από την ανακύκλωση.

Όμως η εφαρμογή του ανεστάλη από το 2014 έως το 2021.

Έτσι οι δήμοι πλήρωναν μόλις 45–53 €/t για ταφή, ενώ η Εφαρμογή των Τοπικών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων, εκτός του ότι ήταν «Μεγάλος Μπελάς» κόστιζαν και περισσότερο.

Το αποτέλεσμα ήταν τα ΤΣΔΑ να μείνουν στα χαρτιά.

Το Φιλόδοξο Σχέδιο της Ρένας Δούρου είχε «υπονομευθεί» πριν καλά αρχίσει. Αν δεχθούμε ότι δεν το ήξερε…..

10 Χρόνια αργότερα, αν ψάξουμε περισσότερο το Θέμα θα δούμε ότι:

H Αποτυχία των Τοπικών Σχεδίων στην «Λαυρεωτική»  Οφείλεται σε ένα Μεγάλο Ψέμα:

• Το Οβριόκαστρο είναι «Νομικά Θωρακισμένο».. Κερδίσαμε τον «Πόλεμο».

H Αποτυχία των Τοπικών Σχεδίων στους «Άλλους Δήμους»  Οφείλεται σε Δύο Μεγάλες Αλήθειες:

• Η Ταφή είναι πολύ Οικονομική για να μπούμε στους «Μπελάδες» της Εναλλακτικής Διαχείρισης.
• Και να γεμίσει η Φυλή υπάρχει η Κερατέα.

 3. Τα αποτελέσματα

Η Ελλάδα έμεινε καθηλωμένη με πάνω από 80% ταφή και λιγότερο από 20% ανακύκλωση. Οι δήμοι δεν είχαν κίνητρο να αναπτύξουν συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης των Απορριμμάτων τους.

Έτσι, δημιουργήθηκε το  έδαφος για την προώθηση συγκεντρωτικών λύσεων.

4. Η «λύση» των εργοστασίων καύσης

Από το 2020 και μετά, το ΥΠΕΝ και Κυβέρνηση  σχεδιάζει την κατασκευή Μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης (καύσης) και για το λόγο αυτό  αυξάνει το κόστος Ταφής έτσι ώστε σε λίγα χρόνια να συμφέρει τους Δήμους η Καύση αλλά (το κυριότερο), να έχουν Άριστη Απόδοση και Γρήγορη Απόσβεση οι Επενδύσεις των Εργολάβων.

Το λειτουργικό κόστος της Καύσης εκτιμάται σε 120–150 €/t, με 25% υπόλειμμα στάχτης για ταφή, σημαντικές εκπομπές CO₂ αλλά και άλλων ρύπων αν δεν χρησιμοποιηθούν τα Κατάλληλα Φίλτρα που είναι Ακριβά.

Η καύση παρουσιάζεται ως αναγκαία λύση επειδή τα τοπικά σχέδια δεν απέδωσαν, αλλά η αποτυχία τους προήλθε από την έλλειψη οικονομικών κινήτρων, όχι από τεχνικούς λόγους.

Το γράφημα δείχνει γιατί η ταφή παρέμενε φθηνή μέχρι το 2020 και πώς αυξάνει ραγδαία μετά την εφαρμογή του τέλους ταφής.

Είναι πιά φανερό ότι η νέα Κυβέρνηση ήθελε να κάνει την Ταφή ασύμφορη, όχι όμως για να προωθήσει τα Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης. Το «βλέμμα» της ήταν στραμμένο  στα Εργοστάσια  Καύσης.   

5. Ο ΧΥΤΑ Φυλής και το μέλλον της ταφής

Ο ΧΥΤΑ Φυλής είναι κορεσμένος και δεν επαρκεί για το νέο Σχεδιασμό.

Με καύση θα χρειαστούμε μεγάλο νέο ΧΥΤΥ για τις στάχτες.

6. Μπορούμε χωρίς καύση;

Ναι, υπάρχουν παραδείγματα: η Λιουμπλιάνα (Σλοβενία) και πόλεις της Ιταλίας έχουν κάτω από 10% ταφή χωρίς καύση, με ισχυρή διαλογή στην πηγή, κομποστοποίηση και μηχανική ανάκτηση υπολειμμάτων. Η «μηδενική ταφή» δεν έχει επιτευχθεί απόλυτα, αλλά η ταφή <10% είναι μία πραγματικότητα.

7. Και τώρα τι κάνουμε;

Αποκεντρωμένη διαχείριση σημαίνει: Ολοκληρωμένο σύστημα Διαχείρισης Απορριμμάτων σε Κάθε Δήμο που περιλαμβάνει:

Πρόληψη: λιγότερα απορρίμματα στην πηγή με «Πληρώνω όσο πετάω», επιστροφή συσκευασιών και εκστρατείες.

Επαναχρησιμοποίηση: κέντρα επισκευής/ανταλλαγής για έπιπλα, συσκευές, ρούχα.

Διαλογή στην πηγή: ξεχωριστοί κάδοι για χαρτί, πλαστικό, μέταλλο, γυαλί και καφέ κάδος για οργανικά.

Κομποστοποίηση /Αναερόβια Χώνευση: Επεξεργασία οργανικών με χαμηλό κόστος (~15 €/t).

Μικρές Μονάδες Ανάκτησης ΜΒΕ: (Μηχανική – Βιολογική Επεξεργασία) Τοπικές εγκαταστάσεις που επεξεργάζονται το υπόλειμμα, ανακτούν επιπλέον 20–40% υλικών και σταθεροποιούν τα οργανικά. Έτσι, μόνο το πραγματικά μη ανακυκλώσιμο κλάσμα (μολυσμένα υλικά, δύσκολα πλαστικά, χαμηλής αξίας υπόλειμμα) απομένει μετά την ανάκτηση. Αυτό το μικρό ποσοστό μπορεί να οδηγηθεί σε Ταφή (Για όσους Θέλουν ΧΥΤΥ στην Αυλή τους) ή σε Αεριοποίηση, μια τεχνολογία που μετατρέπει τα απορρίμματα σε συνθετικό αέριο (syngas) από το οποίο (σε συνεργασία με την Αναερόβια Χώνευση παράγει Ηλεκτρική Ενέργεια.. Το κόστος επεξεργασίας είναι 90–120 €/t, παρόμοιο με την καύση, αλλά επειδή αφορά πολύ μικρότερο όγκο, το συνολικό κόστος του συστήματος παραμένει χαμηλό. Το υπόλειμμα της αεριοποίησης είναι μόλις 5–10% αδρανές υλικό, που μπορεί να αξιοποιηθεί σε δομικά έργα.

Με αυτή τη λογική, το τελικό ποσοστό που θάβεται πέφτει σε μόλις 1–2% του συνόλου. Έτσι, η ανάγκη για νέους ΧΥΤΥ εξαφανίζεται στην πράξη. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα με μέσο κόστος περίπου 45 €/t, που πετυχαίνει ουσιαστικά μηδενική ταφή και είναι πλήρως συμβατό με την ευρωπαϊκή στρατηγική «Zero Waste to Landfill».

 2. Διάγραμμα ροής – Αποκεντρωμένη Διαχείριση + Αεριοποίηση

 Η ροή δείχνει όλα τα στάδια: Πρόληψη, Επαναχρησιμοποίηση, Ανακύκλωση, Κομποστοποίηση, ΜΒΕ και Αεριοποίηση. Το τελικό υπόλειμμα προς ταφή είναι μόλις 1–2%.

3. Σύγκριση κόστους διαχείρισης ανά σενάριο

Η αποκεντρωμένη διαχείριση είναι σημαντικά φθηνότερη (~75 €/t) σε σχέση με την καύση/WtE (~125 €/t).

4. Αποκεντρωμένη Διαχείριση: Κατανομή 2.000.000 t/έτος – Αττική

Η ποσοστιαία κατανομή δείχνει καθαρά ότι το μεγαλύτερο μέρος εκτρέπεται και η ταφή περιορίζεται στο 1–2%.

Συμπέρασμα

Φτάσαμε στα εργοστάσια καύσης επειδή το τέλος ταφής πάγωσε για χρόνια, ακυρώνοντας τα Τοπικά Σχέδια.

Σήμερα όμως μπορούμε ακόμη να αλλάξουμε πορεία.

Η επιλογή είναι Εύκολη:

Θα Επιμείνουμε σε ακριβές μονάδες καύσης ??

Ή θα ενεργοποιήσουμε την αποκεντρωμένη διαχείριση ??

Που οδηγεί σε πραγματικά βιώσιμη λύση.